Ngày 19/10/2026, Hội Bảo Vệ Người Lao Động Việt Nam – Âu Châu đã gởi bản tường trình về “Cưỡng Bức Lao Động trong các trại tù tại Việt Nam” đến văn phòng của Ủy Viên Liên Âu về giao thương ( Commissioner for Trade), văn phòng của Ủy ban Giao Thương Quốc Tế Liên Âu (INTA), văn phòng của Tiểu Ban về Nhân Quyền Liên Âu (DROI), các phó chủ tịch của Nhóm Tư Vấn Liên Âu (DAG Domestic Advisory Group) về EVFTA , ông Romain Lassere (công đoàn Force Ouvrière tại Pháp), ông Stuart Newsman (Enterprise Representative), và bà Gaëlle Dusepulchre (FIDH Fédération Internationale pour les Droits Humains), cùng với 130 dân biểu tại Quốc Hội Âu Châu. Bản tường trình dựa trên lời khai của blogger Huệ Như, luật sư Nguyễn Văn Đài và 3 cựu tù nhân ẩn danh khác.
Bản tường trình bao gồm :
- lời khai liên quan đến định mức sản lượng và việc sản xuất túi xách tại Trại giam Ninh Khánh và Trại giam số 5;
- lời kể của một cựu cán bộ Công an, đã từng phục vụ trong các trại tù, người này sau đó cũng đã từng trải qua thời gian bị giam giữ;
- lời khai liên quan đến Trại giam Nam Hà và cơ sở Ba Sao; và
- các tài liệu được mô tả trong bản tường trình là biên bản chính thức và kết luận điều tra về những bất thường trong công tác kế toán và quản lý liên quan đến lao động tù nhân tại Trại giam Xuân Nguyên, Hải Phòng.
Qua bản tường trình này, Hội Bảo Vệ Người Lao Động Việt Nam yêu cầu Liên minh Châu Âu:
- Mở hoặc theo đuổi một cuộc rà soát có cấu trúc, theo khuôn khổ Chương 13 Thương mại và Phát triển Bền vững của EVFTA, đối với các cáo buộc cưỡng bức lao động trong tù và mức độ đầy đủ trong việc thực thi Công ước ILO số 105 của Việt Nam (Việt Nam đã phê chuẩn Công ước số 105 vào ngày 14/07/2020).
- Yêu cầu Chính phủ Việt Nam phản hồi chi tiết về các quy định lao động trong trại giam, định mức sản lượng, giờ làm việc, thù lao, sức khỏe và an toàn lao động, hình thức kỷ luật khi từ chối, tiêu chí giảm án, và việc sử dụng lao động tù nhân trong chuỗi cung ứng thương mại.
- Khuyến khích một quá trình tìm hiểu thực tế độc lập, an toàn và hiệu quả, bao gồm việc tiếp cận bảo mật với tù nhân hiện tại và cựu tù nhân, gia đình của họ, các hồ sơ liên quan, và các cơ sở hoặc thỏa thuận ký kết hợp đồng có liên quan đến bằng chứng.
- Yêu cầu công khai minh bạch và kiểm toán độc lập các hợp đồng, phí gia công, định mức sản lượng, doanh thu từ lao động, và các tài khoản liên quan đến sản xuất trong trại giam, bao gồm cả hồ sơ tại Xuân Nguyên được mô tả trong hồ sơ này.
- Kêu gọi chấm dứt mọi hình thức biệt giam, cùm chân, đe dọa hoặc đánh giá xếp loại thi đua bất lợi như một hình phạt vì từ chối làm công việc mang tính cưỡng bức hoặc không an toàn; bảo đảm tất cả tù nhân được đối xử nhân đạo và có quyền tiếp cận các thủ tục khiếu nại hiệu quả.
- Yêu cầu Việt Nam chứng minh việc thực thi hiệu quả tất cả các nguyên tắc và quyền cơ bản có áp dụng tại nơi làm việc theo ILO được nhắc đến tại Chương 13 của EVFTA, đồng thời có những nỗ lực liên tục và bền vững để phê chuẩn Công ước ILO cơ bản số 87 còn lại.
Ngay trước chuyến viếng thăm Brussels của Tô Lâm vào ngày 22/10/2026, Nhóm Tư Vấn Liên Âu về EVFTA (DAG EU) đã ra một bản tuyên bố https://www.eesc.europa.eu/sites/default/files/2026-10/eu_dag_statement_21_october_2026_-_final.pdf, yêu cầu Ủy Ban Liên Âu và các cơ quan trách nhiệm “- Yêu cầu một phản hồi thực chất từ phía Việt Nam và khởi xướng một cuộc rà soát/xem xét có cấu trúc đối với các cáo buộc trong khuôn khổ EVFTA, đảm bảo việc theo dõi, xử lý minh bạch và hiệu quả các khiếu nại được gửi qua Điểm tiếp nhận duy nhất (Single Entry Point) của EU.”
Được biết, Hội Bảo Vệ Người Lao Động Việt Nam và một số cộng đồng và hội đoàn tại Âu Châu đã đệ đơn kiện vào năm 2024 qua Điểm Tiếp Nhận Duy Nhất về việc nhà cầm quyền VN không tuân thủ Chương 13 EVFTA về Trade and Sustainable Development, đặc biệt là trì hoãn việc thông qua Công Ước 87 về Quyền Tổ Chức (Công Đoàn độ lập). Ngay sau khi nhận được bản tường trình về Cưỡng Bức Lao Động trong các trại giam tại Việt Nam, Nhóm Tư Vấn EU về EVFTA dự trù sẽ tổ chức một buổi điều trần liên quan đến việc Việt Nam vi phạm Công Ước 105.
Để lại một bình luận