Nguyễn Ngọc Bảo
Tình hình tại eo biển Hormuz vào ngày thứ 12 của cuộc chiến (11/03/2026) đang tạo ra một cú sốc nặng thực sự đối với thị trường xăng dầu Việt Nam. Mặc dù IEA (Cơ Quan Năng Lượng Quốc Tế) đã xả 400 triệu thùng dầu để kìm hãm giá thế giới, nhưng do độ trễ của chu kỳ nhập khẩu và áp lực từ các đợt tăng trước đó, thị trường nội địa đang đứng trước những biến động rất khắc nghiệt.
Dưới đây là phân tích chi tiết về ảnh hưởng đến một số nhóm đối tượng cụ thể tại Việt Nam:
- Dự báo đợt điều chỉnh giá sắp tới (giữa tháng 3/2026)
Dù giá thế giới có dấu hiệu lao dốc vào ngày 11/3 nhờ tin từ IEA, nhưng bình quân giá thành phẩm xăng dầu thế giới trong kỳ điều hành này vẫn ở mức rất cao (xăng RON95 có lúc vọt lên 147 USD/thùng).
- Xăng & Dầu Diesel: Dự báo có thể tiếp tục tăng nhẹ hoặc đi ngang ở mức cao nếu nhà cầm quyền không chi mạnh Quỹ Bình ổn (BOG). Hiện tại, Quỹ BOG đã được chi ở mức “khủng” (lên tới 4.000 – 5.000 đồng/lít) để ngăn giá xăng vượt ngưỡng 30.000 đồng/lít.
- Dầu hỏa: Đây là mặt hàng biến động mạnh nhất do nhu cầu sưởi ấm và dự trữ tại các nước đang có chiến sự. Đợt điều chỉnh ngày 7/3 vừa qua đã ghi nhận mức tăng kỷ lục hơn 8.000 đồng/lít.
- Tác động đến các nhóm tiêu thụ chính
Shipper và Tài xế công nghệ (Grab, Be, ShopeeFood…)
Đây là nhóm chịu tổn thương trực tiếp và nhanh nhất:
- Thu nhập giảm sâu: Chi phí nhiên liệu hiện chiếm đến 40-50% doanh thu mỗi cuốc xe. Với giá xăng trên 27.000 đồng/lít, nhiều tài xế tại TP.HCM và Hà Nội cho biết họ phải làm việc từ 12-14 tiếng/ngày (tăng 2-3 tiếng so với trước) chỉ để duy trì mức thu nhập cũ.
- Phản ứng từ hãng: Các hãng xe như Be đã bắt đầu triển khai gói hỗ trợ nhiên liệu, nhưng các shipper vẫn đang đối mặt với tình trạng “kẹp thịt”: giá xăng tăng nhưng không dám tăng phí ship vì sợ mất khách.
Tài xế vận tải đường dài và Taxi
- Áp lực giá cước: Các doanh nghiệp vận tải đang ở thế khó khăn. Nếu tăng giá cước 10-15% để bù lỗ xăng dầu, họ có nguy cơ mất đơn hàng vào tay các đối thủ hoặc làm giảm nhu cầu tiêu dùng.
- Cắt giảm tần suất: Nhiều nhà xe khách liên tỉnh đã bắt đầu cắt giảm các chuyến chạy rỗng, chỉ xuất bến khi đạt trên 70% lượng khách để tối ưu hóa chi phí nhiên liệu.
Hàng không (Chuyến bay nội địa và quốc tế)
Giá nhiên liệu bay (Jet A1) thường biến động cùng chiều với dầu hỏa:
- Giá vé máy bay: Các hãng hàng không Việt Nam chắc chắn sẽ phải điều chỉnh phụ thu nhiên liệu. Điều này khiến giá vé máy bay nội địa (như trục Hà Nội – TP.HCM) có thể tăng thêm 15-20% trong giai đoạn tới.
- Chuyến bay quốc tế: Các chuyến bay đi châu Âu hoặc Bắc Mỹ phải điều chỉnh đường bay để tránh không phận vùng chiến sự Iran, làm tăng thời gian bay và tiêu tốn thêm nhiên liệu, đẩy giá vé quốc tế lên mức rất cao.
- Những biện pháp của nhà nước Việt Nam
Để ứng phó với cuộc chiến Iran, Việt Nam đang triển khai các biện pháp cấp bách:
- Giảm thuế về 0%: Nghị định 72/2026/NĐ-CP đã đưa thuế nhập khẩu ưu đãi đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay về mức 0% từ ngày 9/3 đến 30/4/2026.
- Chi Quỹ Bình ổn: Mức chi sử dụng Quỹ BOG đang ở mức cao nhất trong nhiều năm để “nén” giá không cho tăng theo đúng biên độ của thế giới.
- Tăng cường sản xuất nội địa: Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn và Bình Sơn được yêu cầu chạy tối đa công suất để giảm phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu đang bị gián đoạn do eo biển Hormuz bị phong tỏa.
Khuyến cáo: Trong bối cảnh này, các doanh nghiệp vận tải và cá nhân nên tối ưu hóa lộ trình di chuyển và tận dụng các chương trình khuyến mãi/hỗ trợ từ các nền tảng công nghệ để giảm bớt gánh nặng chi phí. Tuy nhiên sống trong cùng thế giới đầy bất trắc hiện nay, cần phải có sự đồng cảm với các dân tộc đang phải sống hàng chục năm trong một xã hội độc tài, suy đồi về đạo đức, đầy rẫy bất công, không có tương lai cho con cháu như dân tộc Iran, cũng như dân tộc Việt Nam, Tây Tạng… Khi họ phải vùng lên để đòi lại quyền sống, nhân phẩm chắc chắn sẽ có những khủng hoảng ngắn hạn bất đắc dĩ./.
Để lại một bình luận