Văn Nguyên
Phát triển kinh tế theo kiểu “đạp lút ga” không phải là điều quá khó. Bơm tín dụng, đẩy giá bất động sản, huy động vốn vay và đổ tiền vào những đại dự án hạ tầng, GDP có thể tăng nhanh trong một thời gian. Nhưng tăng trưởng nhanh không đồng nghĩa với phát triển bền vững.
Ấn Độ, Indonesia, Malaysia hay Thái Lan đều có thể lựa chọn cách làm này ở những mức độ khác nhau. Nhưng bài toán không nằm ở khả năng làm được bao nhiêu, mà ở cái giá phải trả sau đó. Bởi chưa có tiền lệ thuyết phục nào cho thấy một quốc gia có thể trở thành nền kinh tế phát triển bền vững chỉ bằng cách thổi phồng bong bóng bất động sản, mở rộng tín dụng và liên tục bơm vốn đầu tư công.
Trung Quốc từng có khả năng duy trì tốc độ tăng trưởng rất cao nhờ quy mô thị trường, năng lực sản xuất, tiết kiệm nội địa và đầu tư hạ tầng khổng lồ. Nhưng ngay cả mô hình ấy cũng đang phải đối diện với những hệ lụy từ nợ nần, bất động sản dư thừa và hiệu quả đầu tư suy giảm. Việt Nam không thể đơn giản sao chép mô hình Trung Quốc mà bỏ qua sự khác biệt về quy mô nền kinh tế, năng lực tài chính và sức chống chịu của hệ thống.
Việt Nam dường như vẫn muốn đi nhanh bằng mọi giá: tín dụng tiếp tục đóng vai trò quan trọng, bất động sản được kỳ vọng tạo động lực tăng trưởng, còn đầu tư công được đặt vào vị trí đầu tàu kích thích nền kinh tế. Nhưng nếu vốn vay chủ yếu chảy vào tài sản và những dự án có hiệu quả kinh tế thấp, tăng trưởng hôm nay có thể trở thành gánh nặng nợ nần của ngày mai.
Một nền kinh tế không thể khỏe mạnh chỉ bằng cách liên tục vay thêm tiền để tạo ra những con số tăng trưởng đẹp. Điều cần thiết là năng suất lao động, công nghệ, năng lực cạnh tranh, công nghiệp hỗ trợ và sức mua thực chất của người dân.
Việt Nam đang đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số từ năm 2027. Nhưng câu hỏi quan trọng không phải là GDP có thể tăng bao nhiêu phần trăm, mà là tăng trưởng ấy được tạo ra bằng năng lực sản xuất thực chất hay bằng nợ vay và những tài sản được thổi giá.
Nếu cứ tiếp tục nhấn ga mà không quan tâm đến sức chịu đựng của nền kinh tế, thì cái đích mang tên CNXH vào năm 2027 có nguy cơ trở thành một cách nói châm biếm: cả nước cùng tiến lên, nhưng là tiến lên gần hơn đến một hố sâu nợ nần và bất ổn hay là “cả nước xuống hố“.
Tăng trưởng không phải là cuộc đua về tốc độ. Một nền kinh tế chỉ thực sự phát triển khi người dân giàu lên, doanh nghiệp mạnh lên và đất nước có đủ nội lực để đứng vững trước những cú sốc từ bên ngoài./.
Để lại một bình luận