Nguyễn Công Bằng
Hiện nay, việc thiếu vắng các loại tên lửa hiện đại đã buộc Campuchia phải dùng đến các hệ thống pháo phản lực phóng loạt BM-21 cũ kỹ từ thời Liên Xô. Tuy nhiên, sự lỗi thời của hệ thống này đã khiến các cuộc tấn công trở nên bừa bãi, tàn phá các ngôi làng biên giới và cướp đi sinh mạng của hàng chục thường dân Thái Lan.
Thỏa thuận ngừng bắn giữa Campuchia và Thái Lan do Mỹ hậu thuẫn, từng được ca tụng rầm rộ, hiện đã sụp đổ. Thái Lan đổ lỗi cho Campuchia và lẽ dĩ nhiên, Campuchia cũng đổ lỗi ngược lại cho Thái Lan. Bất kể lỗi thuộc về bên nào, tình hình đang leo thang và khó có khả năng hai bên sẽ đạt được một thỏa thuận ngừng bắn khác để sớm chấm dứt cuộc xung đột này. Lý do là vì Thái Lan tuyên bố mọi thỏa thuận ngừng bắn trước đây đều đã vô hiệu, đồng thời cả hai nước đều không còn tin tưởng lẫn nhau. Vì vậy, các cuộc đụng độ vũ trang nhiều khả năng sẽ tiếp diễn trong thời gian tới.
Xung đột Thái Lan – Campuchia leo thang
Campuchia đã “triển khai các giàn phóng rocket BM-21 đặt trên xe tải với tầm bắn từ 19 đến 25 dặm (khoảng 30-40 km). Mỗi giàn phóng có thể bắn tới 40 quả rocket cùng lúc, nhưng đây lại là loại đạn “bắn mù,” không có khả năng tấn công mục tiêu chính xác và do đó, buộc phải bắn hàng chục quả cùng một lúc. Có chuyên gia nhận xét: “Các rocket này chủ yếu rơi xuống những khu vực mà phần lớn cư dân đã được sơ tán.” Tuy nhiên, đã có hơn 20 người ở cả hai bên biên giới Thái Lan – Campuchia đã thiệt mạng trong đợt giao tranh mới này. Ngoài ra, hơn nửa triệu người đã phải rời bỏ nhà cửa đi lánh nạn. Huyện Kantharalak thuộc tỉnh Sisaket của Thái Lan được đưa tin đã bị trúng rocket bắn từ các giàn phóng BM-21 của Campuchia.
Trong khi Campuchia liên tục nã pháo sang nước láng giềng Thái Lan – gây ra những thiệt hại to lớn cho đời sống dân thường, Không quân Hoàng gia Thái Lan lại triển khai các chiến đấu cơ ưu việt do phương Tây cung cấp để hủy diệt các mục tiêu từ trên không trên khắp lãnh thổ Campuchia. Cả hai bên đang gây thương vọng cho nhau với quy mô ngày càng tăng.
Campuchia bộc lộ những hạn chế trong chiến tranh
BM-21 Grad của Campuchia là hệ thống pháo phản lực phóng loạt cỡ 122 mm từ thời Liên xô, với 40 ống phóng đặt trên khung xe tải. Vũ khí này có thể bắn nhiều loại đầu đạn khác nhau, bao gồm cả đạn nổ mạnh (HE) truyền thống lẫn các hệ thống rải mìn như đầu đạn 9M22 HE và rocket rải mìn chống tăng tầm xa không điều khiển 9M28. Một khẩu đội BM-21 cần một kíp chiến đấu gồm 3 người để vận hành hiệu quả.
Do BM-21 thiếu độ chính xác nên nó buộc phải sử dụng chiến thuật “bắn phá bão hòa.” Đó là lý do tại sao phía Campuchia lại nã đạn bừa bãi vào các thị trấn của Thái Lan. Hệ thống BM-21 có thể phóng đồng loạt 720 quả rocket trong một đợt “hỏa lực cấp tiểu đoàn” để bao phủ toàn bộ khu vực mục tiêu. Ngoài các giàn phóng BM-21 do Nga sản xuất, quân đội Campuchia còn sử dụng biến thể PHL-81 do Trung Quốc chế tạo, vốn cũng sử dụng cùng loại rocket cỡ 122 mm như BM-21.
Tuy nhiên, các chiến thuật của Campuchia cho thấy sự thiếu tinh vi về trình độ quân sự của Campuchia – đặc biệt khi so sánh với quân đội Thái Lan hiện đại hơn nhiều và được Mỹ hậu thuẫn. Các hệ thống rocket bắn loạt của Phnom Penh vừa cổ lỗ vừa nổi tiếng là không chính xác. Cho đến nay, chúng hầu như không gây ra thiệt hại quân sự đáng kể nào cho quân đội Thái Lan, nhưng lại sát hại thường dân Thái Lan một cách bừa bãi – một thực tế chắc chắn sẽ khiến Campuchia gặp bất lợi trước dư luận quốc tế.
Trước sự chênh lệch nghiêm trọng về năng lực quân sự giữa Campuchia và Thái Lan, một câu hỏi được đặt ra là tại sao phía Campuchia lại phá bỏ thỏa thuận ngừng bắn và chấp nhận rủi ro thất bại quân sự mà họ dường như đang phải đối mặt. Liệu Campuchia có thực sự là bên phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn như những gì dư luận đang lầm tưởng? Đó là một câu hỏi sẽ còn làm “đau đầu” các nhà phân tích trong nhiều năm tới. Tuy nhiên, có một điều có thể chắc chắn: Chiến thuật bắn phá bão hòa bằng các hệ thống BM-21 cũ kỹ thời Liên Xô của Campuchia là một nước đi tồi tệ.
Nỗ lực hòa giải của Trung Quốc
Trước bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn đổ vỡ và xung đột Thái Lan – Campuchia lại tiếp tục leo thang, Bắc Kinh đã cử một đặc phái viên đến Thái Lan và Campuchia vào ngày 18/12 để thực hiện các nỗ lực hòa giải.
Trong một tuyên bố đưa ra hôm 17/12, Bộ Ngoại giao Trung Quốc nhấn mạnh: “Với tư cách là quốc gia láng giềng và bạn bè thân thiết của cả Campuchia lẫn Thái Lan, Trung Quốc theo dõi sát sao cuộc xung đột biên giới đang diễn ra giữa hai nước và đã liên tục tiếp xúc với cả hai bên để thúc đẩy hòa bình. Bằng cách riêng của mình, Trung Quốc đã và đang nỗ lực tích cực để hạ nhiệt căng thẳng.” Bộ này cho biết hoạt động ngoại giao con thoi này sẽ do đặc phái viên của Trung Quốc về các vấn đề châu Á đảm nhận, nhưng không nêu đích danh nhà ngoại giao này. Chức vụ này hiện do ông Đặng Tích Quân (Deng Xijun) nắm giữ.
Việt Nam thì sao?
Cuộc chiến giữa hai nước láng giềng là Campuchia và Thái Lan khiến nhiều nước trên thế giới phải quan sát, đặc biệt khi Thái Lan cho sử dụng máy bay để tấn công Campuchia. Việt Nam trong bối cảnh này cũng phải triển khai quân đội ở khu vực biên giới với Campuchia để lo nếu gặp tình trạng không tốt thì phải can thiệp. Nhưng đặc biệt gần đây thì nhiều người lại tập trung theo dõi các cuộc bầu cử của Bộ Chính trị, cùng các nhân vật cần thiết.
Chúng ta có thể đọc trên Facebook của Phạm Minh Mẫn [1] anh ta nói hay ra phết, đó là:
DỰ KIẾN QUY HOẠCH BỘ CHÍNH TRỊ KHOÁ 14.
1 – Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Tô Lâm.
2 – Thủ tướng Chính phủ: Lê Minh Hưng.
3 – Bộ trưởng Bộ Quốc phòng: Phan Văn Giang (Vì Đại tướng Nguyễn Tân Cương chưa được quy hoạch vào Bộ Chính trị, sắp tới bổ xung vào Bộ Chính trị).
4 – Ông Trần Thanh Mẫn vẫn ờ lại Bộ Chính trị (đại diện cho các tỉnh phía Nam). Không thấy nhắc đến UVBCT Trần Cẩm Tú.
Đó là những nhân vật chủ chốt sẽ chèo lái công cuộc phát triển đất nước trong nhiệm kỳ tới.
Những ủy viên Bộ Chính trị quá tuổi quy định sẽ nghỉ đợt này: 1 – Ông Lương Cường. 2 – Ông Phạm Minh Chính. 3 – Ông Nguyễn Hoà Bình. 4 – Ông Nguyễn Văn Nên. 5 – Ông Phan Đình Trạc. 6 – Ông Nguyễn Xuân Thắng.
Lời bàn của chủ thớt:
Hiện nay các nước XHCN như Trung Quốc, Lào, Cu Ba và Triều Tiên đều theo mô hình tổng bí thư kiêm chủ tịch nước (Triều tiên tổng bí thư kiêm chủ tịch Ủy ban Quốc vụ). Mô hình này có ưu điểm là tổng bí thư “được đóng cả hai vai,” tổng bí thư đảng vừa là nguyên thủ quốc gia, vừa có quyền lực hành chính, tạo tính chính danh trong ngoại giao khi tới thăm, ký kết văn kiện hoặc đón tiếp các nguyên thủ nước ngoài (không có chung một hệ thống chính trị).
Tuy nhiên mô hình này cũng có nhược điểm, khi quyền lực tập trung vào một người dễ dẫn đến độc đoán, bảo thủ và chuyên quyền, gây ra những sai lầm khó khắc phục. Ví như TBT CTN Tập Cận Bình vội vã thay đổi sách lược “Thao quang dưỡng hối” (giấu mình chờ thời) của Đặng Tiểu Bình và hướng tới một chính sách đối ngoại “chiến lang” đầy thách thức sự thống trị của Hoa Kỳ (và các đồng minh) trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Điều đó đã khiến Mỹ tỉnh thức, quay lại châu Á để bao vây, kiềm chế, cấm vận Trung Quốc. Ông Tập được nhắc đến như nhà lãnh đạo quyền lực nhất của Trung Quốc kể từ thời Mao. Cả hệ thống truyền thông theo hướng bợ đỡ được khuyến khích để ca ngợi ông theo đúng nghĩa đen. Bài hát đáng chú ý nhất là “Tập Đại Đại ái Bành Ma Ma,” (Tình yêu của Tập Cận Bình với Bành Lệ Viên) mà mình đã đăng trên FB.
Các nước XHCN vừa nêu trên và cả các nước có xu hướng độc tài khác như Campuchia, Nga (và cả Mỹ dưới thời Donald Trump) cũng đều muốn độc quyền lãnh đạo, thiên kiến, có chính sách bất ổn, tham nhũng tràn lan, đặc biệt là tạo ra cuộc chiến tranh tốn kém con người và nguồn lực…
—
[1] https://www.facebook.com/hoaan.thai
Để lại một bình luận