Tình hình giá dầu hỏa và diễn biến trong bối cảnh xung đột Iran – Vùng Vịnh (cập nhật ngày 2/3/2026)

Iran đã thực hiện các cuộc tấn công trả đũa bằng tên lửa và drone quy mô lớn từ ngày 28/2/2026 đến 2/3/2026, nhắm vào:

– Ả Rập Xê Út: Drone tấn công nhà máy lọc dầu Ras Tanura (lớn nhất thế giới của Aramco), gây cháy và tạm ngừng hoạt động một phần.

– Các nước Vùng Vịnh: Bahrain (căn cứ Hải quân Hoa Kỳ của đệ ngũ hạm đội 5th Fleet), Kuwait (căn cứ không quân Ali al-Salem), UAE (Dubai, Abu Dhabi), Qatar, và một số mục tiêu khác.

Kết quả: Giao thông tàu chở dầu qua Eo biển Hormuz bị gián đoạn nghiêm trọng (tanker traffic giảm 40-50% hoặc gần như đình trệ). Nhiều hãng tàu lớn (Maersk, Hapag-Lloyd) và công ty dầu mỏ đã tạm dừng vận chuyển qua eo biển.

1. Diễn biến giá dầu hỏa

– Hiện tại: Dầu thô (Brent crude) tăng vọt 10-13% trong phiên mở cửa 2/3/2026, giao dịch ở mức 79–82 USD/thùng (tăng từ khoảng 67-73 USD/thùng trước xung đột). WTI cũng tăng tương ứng.

– Dự báo ngắn hạn (tuần tới đến vài tháng):

– Nếu Hormuz bị gián đoạn kéo dài (thậm chí vài ngày đến vài tuần): Giá có thể vượt 100 USD/thùng, thậm chí lên 120-140 USD trong kịch bản xấu (theo các nguồn Wood Mackenzie, Citi, ING, Rystad Energy).

– Lý do chính: Eo biển Hormuz vận chuyển ~20 triệu thùng/ngày (khoảng 20% sản lượng dầu thế giới và 1/3 LNG toàn cầu). Gián đoạn làm thiếu hụt nguồn cung toàn cầu ngay lập tức.

– Các nhà phân tích (Barclays, RBC, Capital Economics) cảnh báo đây là “cú sốc dầu mỏ kiểu những năm 1970”, có thể đẩy lạm phát toàn cầu và làm chậm tăng trưởng kinh tế.

2. Các nước OPEC+ có đủ khả năng tăng sản xuất để bù đắp thiếu hụt không?

Không đủ, đặc biệt nếu Hormuz bị phong tỏa hoặc gián đoạn kéo dài.

– OPEC+ (8 thành viên chính: Saudi Arabia, UAE, Russia, Iraq, Kuwait, Kazakhstan, Algeria, Oman) vừa quyết định tăng sản xuất 206.000 thùng/ngày từ tháng 4/2026 (tạm dừng sau 3 tháng).

– Spare capacity (dự trữ sản xuất sẵn sàng) chủ yếu nằm ở Saudi Arabia (~1.8 triệu thùng/ngày) và UAE (~1 triệu thùng/ngày), tổng cộng khoảng 2.5 triệu thùng/ngày theo IEA.

– Vấn đề lớn:

– Saudi, UAE, Iraq, Kuwait đều phải vận chuyển dầu qua Hormuz. Nếu eo biển bị chặn hoặc tàu chở dầu không dám đi, việc tăng sản xuất trên bờ cũng không xuất khẩu được.

– Iran và Iraq (cũng xuất qua Hormuz) gần như bị cắt đứt hoàn toàn xuất khẩu nếu xung đột kéo dài.

– Các đường ống bypass (Saudi và UAE) chỉ bù được tối đa 2.6 triệu thùng/ngày, không đủ thay thế 20 triệu thùng/ngày qua Hormuz.

Kết luận: Tăng sản xuất của OPEC+ chỉ giúp hạn chế phần nào thiếu hụt ngắn hạn, nhưng không thể bù đắp nếu Hormuz bị gián đoạn nghiêm trọng. Giá dầu sẽ tiếp tục tăng mạnh.

3. Hoa Kỳ có tự túc về năng lượng và không cần nhập khẩu dầu không?

Hoa Kỳ đã đạt mức tự túc năng lượng ròng từ năm 2019 và tiếp tục duy trì đến 2026:

– Sản xuất dầu thô Hoa Kỳ ~13.5 triệu thùng/ngày (2026, giảm nhẹ so với 2025).

– Hoa Kỳ là net exporter (xuất khẩu ròng) dầu thô và sản phẩm tinh chế.

– Tuy nhiên, Hoa Kỳ vẫn nhập khẩu một phần dầu thô (chủ yếu loại nặng để tinh chế ở các nhà máy miền Đông và Vùng Vịnh) và xuất khẩu dầu nhẹ. Tổng thể, Hoa Kỳ không phụ thuộc vào nhập khẩu từ Trung Đông.

Hoa Kỳ hưởng lợi lớn từ tình hình hiện tại: xuất khẩu dầu tăng, giá cao mang lại lợi nhuận cho ngành dầu khí Hoa Kỳ.

4. Các quốc gia xuất khẩu và nhập khẩu dầu hỏa chính yếu (dữ liệu 2025–đầu 2026)

Xuất khẩu dầu thô và sản phẩm chính (top đầu):

– Saudi Arabia (OPEC) – lớn nhất thế giới

– Russia (không OPEC)

– United States (net exporter)

– Iraq (OPEC)

– UAE (OPEC)

– Canada

– Kuwait, Nigeria, Iran (trước xung đột), Brazil, Mexico

Nhập khẩu dầu thô và sản phẩm chính:

– China – nhập khẩu lớn nhất thế giới

– India

– United States (vẫn nhập một phần dù net exporter)

– Japan

– South Korea

– EU (Đức, Hà Lan, Pháp, Ý…)

– Other Asia (Singapore, Thái Lan…)

Tóm tắt :

– OPEC (Saudi, Iraq, UAE, Kuwait, Iran…): Xuất khẩu chính, nhưng hiện bị ảnh hưởng nặng bởi tình hình eo biển Hormuz.

– Nga: Xuất khẩu chủ yếu sang Trung Quốc và Ấn Độ (tránh phương Tây).

– Hoa Kỳ: Xuất khẩu ròng lớn, hưởng lợi từ giá cao.

– Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, EU: Nhập khẩu lớn, chịu thiệt hại trực tiếp từ giá tăng và gián đoạn Hormuz (nhập cảng hầu hết dầu từ Vùng Vịnh).

Tình hình hiện rất căng thẳng và biến động nhanh. Giá dầu có thể tiếp tục tăng mạnh trong những ngày tới nếu vận chuyển qua eo biển Hormuz không được khôi phục nhanh chóng./.