Trung Quốc dùng bẫy nợ để kiểm soát Biển Đông

0
Người Philippine biểu tình chống Trung Quốc ở Manila.
- Quảng Cáo -
VNTB – Dự án Một vành đai, một con đường và các khoản cho vay xây dựng cơ sở hạ tầng là nhằm làm suy yếu những đối thủ tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông. 
***
 
Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte đã chịu áp lực trong tuần rồi nhằm bảo vệ một loạt các khoản vay cho cơ sở hạ tầng từ Trung Quốc, trong bối cảnh lo ngại rằng nếu không trả nợ được có thể khiến Philippines mất đi các nguồn lực quan trọng.
Đây là một phần của vấn đề có ảnh hưởng lớn hơn đến Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) khi Trung Quốc tiếp tục cung cấp nguồn tài chính cơ sở hạ tầng khổng lồ trong một phần của kế hoạch Một vành đai Một con đường. Về nguyên tắc, tham vọng của Trung Quốc chỉ đơn giản là giúp phát triển các liên kết tốt hơn giữa các quốc gia nhằm mang lại cơ hội lớn hơn cho các công ty Trung Quốc ở nước ngoài.
Tuy nhiên, Trung Quốc cũng hy vọng thắng các yêu sách đối lập đối về Biển Đông vốn quan trọng về mặt chiến lược và lịch sử. Trung Quốc đã tuyên bố chủ quyền ở phần lớn vùng có trữ lượng dầu khí khổng lồ nhưng cũng có tầm quan trọng chiến lược quan trọng đối với khu vực.
“Biển Đông là một tuyến giao thông hàng hải quan trọng. Trung Quốc hiện có 80% lượng dầu nhập khẩu qua eo biển Malacca và nó cũng chứa các nguồn tài nguyên quan trọng,” theo Daniel O’Neill, Phó giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Thái Bình Dương. “Lý do lớn nhất để tăng cường kiểm soát là để tăng thêm quyền bá chủ khu vực của Trung Quốc”, ông nói với Business Insider.
Biển Đông có trữ lượng khoảng 125 tỷ thùng dầu và 500 nghìn tỷ khối khí đốt tự nhiên, khoảng 10% nguồn cung cấp hải sản toàn cầu, và khoảng 3,4 nghìn tỷ đô la thương mại được vận chuyển đi qua khu vực này mỗi năm.
Quyết định của Trung Quốc nhằm tăng cường tài chính cho Philippines là một phần trong nỗ lực nhằm tạo ảnh hưởng về vấn đề Biển Đông. Kể từ chuyến thăm của ông Tập Cận Bình vào năm 2016, Trung Quốc đã mở một khoản tín dụng trị giá 9 tỷ đô la cho Philippines, phần lớn được dành cho các dự án cơ sở hạ tầng bao gồm cả đập thuỷ điện.
Tổng thống Duterte đã buộc phải bảo vệ quyết định ký các khoản vay với Trung Quốc về các điều khoản được cho là không thuận lợi, có thể làm cho Manila bị mất tài sản vì gán nợ, theo Bloomberg.
Ngày 22 tháng 3, Bộ Tư pháp Tối cao Philippines đã chỉ ra rằng Trung Quốc có thể giành quyền kiểm soát khí đốt trong vùng kinh tế của Philippines ở Biển Đông nếu Philippines không trả được nợ xây đập Chico. Thỏa thuận đó đã được ký vào tháng 4 năm ngoái và được coi là khuôn mẫu cho các khoản vay tiếp theo, theo Bloomberg. Các vấn đề xoay quanh tài nguyên tại Bãi Cỏ Rong (Reed Bank) thuộc chủ quyền của Philippines.
Do đó, các đảng đối lập ở Philippines yêu cầu tài liệu vay của đập Kaliwa, thỏa thuận mới nhất với Trung Quốc, phải được công bố công khai và Bộ Tài chính đã làm sau đó.
Cây gậy và củ cà rốt 
Cách tiếp cận của Trung Quốc bằng việc cung cấp tài chính ở nhiều nước ASEAN nhằm chia rẽ sự phản đối các động thái của họ ở Biển Đông. ASEAN cần sự nhất trí để thông qua các phán quyết, có nghĩa là Trung Quốc đã có thể loại bỏ từng quốc gia một phản đối phán quyết của Liên Hợp Quốc về vấn đề vùng đặc quyền kinh tế năm 2016 UNCLOS mà Bắc Kinh sau đó bác bỏ. Phán quyết này được lập ra nhằm ngăn chặn sự bành trướng của Trung Quốc vào vùng biển chiến lược lãnh thổ của các quốc gia khác có liên quan, bao gồm Đài Loan, Malaysia, Việt Nam, Brunei và Philippines.
“Biển Đông càng rộng thì tầm quan trọng của nó đối với Trung Quốc càng lớn và họ đã áp dụng cách tiếp cận cây gậy cà củ cà rốt để chia rẽ ASEAN, trong đó bao gồm việc sử dụng các khoản vay để gây áp lực cho các thành viên của ASEAN,” O’Niell cho biết thêm.
Tuy nhiên, bất chấp những lo ngại rằng ảnh hưởng của Trung Quốc có thể còn tăng hơn nữa khi họ tiếp tục tài trợ cho các dự án, đã có những phản ứng dữ dội đáng chú ý chống lại Trung Quốc.
Malaysia, một quốc gia khác có tuyên bố về chủ quyền ở Biển Đông, gần đây đã trở nên thận trọng hơn nhiều với Trung Quốc sau cuộc thắng cử bất ngờ của ông Manathir Mohammed 93 tuổi vào năm ngoái.
Nikkei Asian Review đưa tin rằng trước cuộc gặp với Duterte gần đây, Thủ tướng Malaysia đã tuyên bố trên kênh truyền hình tin tức ABS-CBN rằng “Nếu vay một khoản tiền lớn từ Trung Quốc và không thể trả nợ, ai cũng biết chủ nợ luôn nắm quyền kiểm soát con nợ, vì vậy chúng tôi phải rất cẩn thận cùng với điều đó”.
Một ví dụ về cái gọi là “ bẫy nợ ngoại giao” đã ảnh hưởng đến mối quan hệ của Trung Quốc với Sri Lanka và Lào trong những năm gần đây. Sri Lanka đã giao cho Trung Quốc thuê một cảng biển chiến lược 99 năm sau khi gặp khó khăn về tài chính với chủ nợ.
Những nỗ lực của Trung Quốc nhằm kiểm soát Biển Đông ngày càng nhiều hơn đã dẫn đến việc các quốc gia khác phải xem xét lại và có thể có nhiều kháng cự hơn nữa trong tương lai.
- Quảng Cáo -

Chúng Tôi Mong Có Góp Ý Kiến Thêm Từ Quý Vị

Please enter your comment!
Please enter your name here